İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

RBC Nedir? RBC Kaç Olmalı? Yüksekliği ve Düşüklüğü

Kan, dolaşım sisteminde yer alan kırmızı renkli sıvıdır. Suya kıyasla daha yoğun kıvamlı olan kan, hafif alkali yapıda olup pH seviyesi 7,35 ila 7,45 seviyesindedir. Vücut ağırlığının aşağı yukarı olarak %8’ini meydana getiren kan, iki değişik bileşimden oluşur. Kanın sıvı bölümü olarak tabir edilen %55’lik kısım plazma ve serumdan oluşurken kanın geriye kalan %45’lik hücresel elementlerden meydana gelen alanı, eritrosit, lökosit ve trombositlerden oluşur. RBC (Red Blood Cell) ya da eritrosit olarak tariflenen kısım, halk arasında alyuvar ya da kırmızı kan hücreleri olarak bilinir. Kanın şekilli elemanlarının aşağı yukarı olarak %99’unu meydana getiren RBC, disk şeklindedir. RBC, bedende oksijen ve karbondioksit alışverişini gerçekleştiren bir tür kan hücresi olarak da tanımlanabilir. Kırmızı kan hücreleri hemoglobin taşır. Demir sahibi olan bir proteinden meydana gelen hemoglobin, eritrositlerin kuru ağırlığının aşağı yukarı olarak %90’ını oluşturur. İçeriğindeki demir minerali ise hemoglobine natural kırmızı rengini verir. Bu yüzden RBC ya da alyuvarlar, kırmızı renktedir ve ismini da bu özelliğinden ötürü alır.

Eritrositlerin kanın şekilli elemanlarının %99’unu oluşturmasından ötürü kan da kırmızı renkte görülür. Birey oksijen soluduğu sırada RBC, akciğerlere yönelerek oksijeni bağlar ve sonrasında bütün doku ve organlardaki hücrelere oksijeni taşır. Hücrelerin oksijeni anlık olarak kullanmasına bağlı olarak karbondioksit açığa çıkar. Kırmızı kan hücreleri bu sefer karbondioksidi bağlayarak yine akciğerlere taşır. Bireynin solukini vermesiyle beraber RBC doğrulusunda akciğerlere taşınan karbondioksit, beden dışına atılır. Bütün bu prosedür bireyin tek bir soluk alıp vermesi esnasında gerçekleşir.

Kanın %45’lik bölümü, hücresel elementlerden oluşur. Kanın şekilli elemanlarının %99’u ise RBC adı verdiği kırmızı kan hücrelerinden ya da değişik bir söyleyişle eritrositlerden oluşur. Halk arasında alyuvar olarak tanınan RBC, asli olarak akciğerlerdeki oksijeni hücrelere taşır ve hücrelerin meydana çıkarttığı karbondioksidi de yine akciğere ulaştırır. RBC, demir sahibi olan bir proteinden oluşur. Kırmızı kan hücrelerine kırmızı rengini veren de demir mineralidir. Kan, alyuvarlar yardımıyla kırmızı renkte görülür. RBC, kemik iliği doğrulusunda üretilir. Bu üretim prosedürine tıp dilinde erythropoiesis denir. Vücutta yer alan endokrin bezleri doğrulusunda eritropoietin isimli hormonun salgılanmasıyla uyarılan kemik iliği, her saniye 1,5 milyon adet RBC üretir. Eritrosit ilk meydana çıktığında çekirdeği tespit edilen bir hücredir. Ancak olgunlaşmaya başladıkça çekirdek kaybolur. Yaklaşık bir hafta içersinde gerçekleşen olgunlaşma sürecinin sonucunda RBC, esneklik kazanarak bedenin her bölgesine girip çıkabilir hâle gelir. Ancak çekirdeğin kaybolmasıyla kazanılan bu avantaj, hücrenin aşağı yukarı 130 gün gibi kısa bir ömre sahip olmasına yol açar. Ömrü tamamlandıktan sonra dalakta parçalanan alyuvardan demir minerali meydana çıkar.

Demir, daha sonra üretilecek olan yeni kırmızı kan hücrelerinin üretiminde kullanılır. Geriye kalan alanı ise karaciğer doğrulusunda safra kesesine gönderilir. Vücutta toplamda tespit edilen demir miktarı aşağı yukarı olarak 4 ila 5 gr. kadardır ve bu demirin %65’i eritrositte tespit edilen ve demir sahibi olan bir protein türü olan hemoglobinde bulunur. Toplam beden ağırlığının %8’ini meydana getiren kan miktarı erkeklerde 5-6 litre, kadınlarda ise 4-5 litre arasındadır. RBC miktarı ise erkeklerde 4,7 ila 6,1 milyon aralığındayken kadınlarda bu rakam 4,2 ila 5,4 milyon ötüründadır. Sıklıkla rutin muayene ve cerrahi girişim evveli gibi vakitlerde kan testlerinde RBC seviyesine bakılmasının sebebi, kanda tespit edilen kırmızı kan hücresi adedinin belirlenmesidir. Kan hücresi sayısındaki değişim çoklıkla hemoglobin seviyesi ile ilgilidir. Sıklıkla sorulan “RBC nedir?” sorusu bu şekilde cevaplanırken merak edilen bir başka soru ise “Sağlıklı Bireylerde RBC Kaç Olmalı?” şeklindedir.

RBC kaç olmalı?

Kandaki kırmızı kan hücre adedinin belirlenmesi amacıyla oluşturulan test, pek çok değişik hal amacıyla yapılabilir. Vücut sağlığı ile ilgili mühim bilgiler yayınlayan RBC değeri, her yaş grubunda değişik düzeyde bulunur. RBC seviyesi gebelik ehemmiyetinde de değişiklikler. Pek çok hastalığa bağlı olarak da düşüp yükselebilen kırmızı kan hücresi değerinin referans aralığı şu şekilde olmalıdır:

Kadınlarda RBC Değeri: 1 mikro litre başına 4,2 ila 5,4 milyon adet RBC bulunmalıdır.
Erkeklerde RBC Değeri: 1 mikro litre başına 4,7 ila 6,1 milyon eritrosit bulunması gerekir.
Yenidoğanlarda RBC Değeri: 1 mikro litre başına 4,8 ila 7,2 milyon alyuvar bulunmalıdır.
Çocuklarda RBC Değeri: 1 mikro litre başına 4,6 ila 4,8 milyon RBC bulunması gerekir.

Gebelik Dehemmiyetinde RBC Değeri: Hamileliğin ilk trimesterinde mikro litre başına 3,42 ila 4,55 milyon olan eritrosit miktarı 2. trimesterda 2,81 ila 4,49 milyon, 3. trimesterda ise 2,72 ila 4,43 milyon olmalıdır.

RBC nedir
RBC nedir

RBC yüksekliği nedir?

Eritrosit değerinin normal Aralıkta olması, beden sağlığı amacıyla büyük ehemmiyet taşır. Vücut hücrelerine oksijen ve açığa çıkan karbondioksidin akciğerlere taşınmasını gerçekleştiren RBC hücrelerinin kan seviyesinde yüksek olması, RBC yüksekliği olarak tanımlanır. Doku ve organlara yeteri kadar oksijen iletilememesine bağlı olarak kemik iliğinden çok miktarda RBC üretilmesine bağlı olarak görülen RBC yüksekliği, pek çok belirtiye yol açabilir. Eklem ve göğüs ağrıları, bulanık görme, tansiyon yüksekliği, avuç içlerinde hassasiyet, baş ağrısı, baş dönmesi, uyku bozukluğu, kulak çınlaması, cilt yüzeyinde morluk oluşumu ve karın ağrısı, RBC yüksekliğinde meydana çıkan süregelen semptomlar arasında sayılabilir. Eritrosit adedinin normal değerin üstünde olması pek çok değişik hastalık ve haldan ötürü oluşabilir. RBC yüksekliğine nedenleri arasında şu faktörler sıralanabilir:

  • Kalp damar hastalıkları,
  • Bazı böbrek hastalıkları,
  • Kemik iliği hastalıkları,
  • Uyku apnesi,
  • Pulmoner fibrozis,
  • Hemoglobinopati,
  • Sigara kullanımı,
  • Dehidrasyon,
  • Yüksek rakımlı yere çıkmak,
  • Bazı ilaçların kullanımı,
  • Protein artırıcılar,
  • Doping kullanımı.

RBC düşüklüğü nedir?

RBC düşüklüğü, anemi ya da halk arasında tanınan adıyla kansızlık olarak tanımlanabilir. Kan bünyesinde yeteri kadar eritrosit ya da hemoglobin bulunmadığını işaret eden RBC düşüklüğü, pek çok değişik nedenden ötürü oluşabilir. Genellikle hastalıklara bağlı olarak meydana gelen RBC düşüklüğü, bedenin RBC üretme kabiliyeti etkilendiği zaman ya da anormal şekilde RBC yıkımı ya da kayıbı arttığında da oluşur. Farklı bir söyleyişle RBC düşüklüğü, bedende yeteri kadar RBC üretilememesi, kanama nedeniyle aşırı RBC kayıbı ya da bedende normalden daha süratli şekilde alyuvarların yok edilmesi, RBC düşüklüğünün nedenleri arasında sayılabilir. RBC düşüklüğü varlığında kişide basit yorulma, enerji kayıbı, soluk darlığı, baş ağrısı, baş dönmesi, göğüs ağrısı, ciltte solukluk, bacaklarda kramp, uyku problemi, süratli ya da düzensiz kalp atışı gibi açıklanan görülebilir. RBC düşüklüğünde meydana gelen semptomlar, alyuvar düşüklüğüne yol açan hastalığa göre değişik şekillerde de olabilir. RBC düşüklüğüne yol açan etkenlerin bir alanı şu şekilde sıralanabilir

  • Anemi türleri,
  • Kemik iliği yetmezliği,
  • Lösemi,
  • Tiroit bozuklukları,
  • Bazı böbrek hastalıkları,
  • Epilepsi,
  • İç ya da dış kanama,
  • Multipl miyelom,
  • Yetersiz beslenme,
  • Demir, bakır, folik asit, B6 ve / ya da B12 eksikliği,
  • Gebelik,
  • Kanser tedavisinde sarfedilen ilaçlar,
  • Bazı ilaçların yan etkisi.

Önceden hazırlık yapılması gerekmeyen RBC testi, koldan alınan kan ile yapılır. Bir tür laboratuvar testi olan RBC testi amacıyla kan alınması esnasında kolda hafif bir sızlama hissedilebilir. Eğer sizde de RBC yükseliği ya da düşüklüğü varsa bir hekimle görüşmek amacıyla en yakın sıhhat kuruluşuna başvurabilirsiniz. Sağlıklı günler dileriz.

İlk yorum yapan siz olun

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir